Şirketi Okumak
Orta3 Dk Okuma
F/K ve Değerleme Oranları
Bir hissenin pahalı mı ucuz mu olduğunu fiyatına bakarak anlayamazsın.
20 dolarlık bir hisse, 400 dolarlık bir hisseden ucuz değildir. Fiyat tek başına hiçbir şey söylemez; şirketin ürettiği kazanca oranlandığında söylemeye başlar.
Neden Fiyat Değil Oran
Başlıca Oranlar
| Oran | Formül | Ne zaman kullanışlı |
|---|---|---|
| F/K | Fiyat ÷ hisse başına kâr | Kârlı, olgun şirketler |
| İleri F/K | Fiyat ÷ beklenen kâr | Büyüyen şirketler |
| PD/DD | Piyasa değeri ÷ defter değeri | Bankalar, varlık ağırlıklı şirketler |
| F/S | Fiyat ÷ satış | Henüz kâr etmeyen şirketler |
| FD/FAVÖK (EV/EBITDA) | Firma değeri ÷ FAVÖK | Borçlu şirketleri karşılaştırırken |
| PEG | F/K ÷ büyüme oranı | Büyüme hızını fiyata katmak için |
Son satır faydalıdır: F/K'sı 40 olan ama yılda %50 büyüyen bir şirket, F/K'sı 15 olup hiç büyümeyen bir şirketten pahalı olmayabilir.
Yüksek F/K Ne Anlatır
İki şeyden biri:
- Piyasa bu şirketin kârının hızla büyümesini bekliyor.
- Piyasa fazla iyimser.
Hangisi olduğunu oran söylemez. Söyleyen tek şey zamandır. Bu yüzden değerleme bir karar değil, bir soru üretir: bu fiyatı haklı çıkaracak büyümenin gerçekleşme ihtimali nedir?
Karşılaştırma Kuralları
Bir F/K oranı tek başına anlamsızdır. Anlamlı olması için üç karşılaştırma gerekir:
- Kendi sektörüyle. Yazılım şirketinin F/K'sı bankanınkiyle karşılaştırılmaz.
- Kendi geçmişiyle. Şirket son beş yılda hangi bantta işlem gördü?
- Kendi büyümesiyle. Büyüme yavaşlarken çarpanın korunmasını beklemek gerçekçi değildir.
Muhasebe Kârı ile Nakit
F/K'nın paydası muhasebe kârıdır ve muhasebe kârı, gerçekten kasaya giren paradan farklı olabilir. Tek seferlik kalemler (dava tazminatı, varlık satışı, yeniden yapılanma) bir çeyreğin kârını şişirip F/K'yı yapay olarak ucuz gösterebilir.
Bu yüzden ciddi bir değerlendirme nakit akışına da bakar. Kârı büyürken serbest nakit akışı zayıflayan şirket, çoğu zaman ilk uyarı sinyalini oradan verir.
Bu Sitede Nerede Görürsün
Hisse sayfasındaki Anahtar Metrikler kartında F/K, PD/DD ve temettü verimi bir arada durur. Şirketler ekranında sektöre göre filtreleyip aynı sektördeki şirketlerin oranlarını yan yana görebilirsin — karşılaştırma ancak böyle anlamlı olur.