Şirketi Okumak
Orta3 Dk Okuma
Piyasa Değeri, Halka Açıklık ve Bölünme
Bir şirketin gerçek büyüklüğü hissenin fiyatında değil, adet ile fiyatın çarpımındadır.
"Bu hisse 8 dolar, çok ucuz" cümlesi ekonomik olarak boş bir cümledir. Bir şirketin ne kadara satın alındığını hisse fiyatı değil, piyasa değeri söyler.
Neden Fiyat Yanıltıcı
Hisse adedi tamamen şirketin kendi tercihidir. Aynı büyüklükteki iki şirketten biri sermayesini 100 milyon parçaya, diğeri 10 milyar parçaya bölmüş olabilir. Birinci şirketin hissesi 400 dolar, ikincisininki 4 dolar görünür — ikisi de aynı büyüklükte olabilir.
Ölçek Sınıfları
| Sınıf | Piyasa değeri | Karakter |
|---|---|---|
| Mega ölçek | 200 milyar dolar üstü | Endeksi tek başına hareket ettirir |
| Büyük ölçek | 10–200 milyar | S&P 500'ün gövdesi |
| Orta ölçek | 2–10 milyar | Büyüme ile olgunluk arasında |
| Küçük ölçek | 300 milyon – 2 milyar | Oynak, Russell 2000'in alanı |
| Mikro ölçek | 300 milyon altı | Likidite sorunlu, dikkat ister |
Ölçek yalnızca bir büyüklük etiketi değil, bir risk tanımıdır: küçüldükçe volatilite artar, spread genişler ve tek bir haberin fiyat üzerindeki etkisi büyür.
Halka Açıklık Oranı (Float)
Toplam hisse adedinin hepsi piyasada dolaşmaz. Kurucuların, çalışanların ve kilitli paketlerin dışında kalan kısma float denir.
Float küçükse aynı büyüklükteki bir alım fiyatı daha çok hareket ettirir. Yeni halka açılan şirketlerde ilk aylarda görülen sert hareketlerin en büyük sebebi budur; lock-up süresi dolduğunda arz aniden artar ve fiyat baskı görür.
Bölünme ve Ters Bölünme
Bölünme (split): Şirket her hisseyi birkaç parçaya böler. 900 dolarlık hisse 3'e bölünürse 300 dolar olur, elindeki adet üçe katlanır. Portföyünün değeri değişmez.
Amaç ekonomik değil psikolojiktir: fiyat daha erişilebilir görünsün, likidite artsın.
Ters bölünme (reverse split): Hisse adedi azaltılır, fiyat yükselir. Genellikle borsanın asgari fiyat kuralına takılmamak için yapılır ve çoğu zaman iyi bir işaret değildir.
Firma Değeri (Enterprise Value)
Piyasa değeri şirketin özkaynağının fiyatıdır; borcunu içermez. Şirketi tamamen satın almak isteseydin borcunu da üstlenirdin.
Firma değeri = piyasa değeri + net borç
Borçlu iki şirketi karşılaştırırken firma değeri, piyasa değerinden daha dürüst bir ölçüdür. Aynı piyasa değerine sahip iki şirketten borçlu olanı, gerçekte daha pahalıdır.
Bu Sitede Nerede Görürsün
Piyasa değeri hem hisse sayfasındaki metrik kartında hem de Bilançolar ekranındaki kartlarda görünür. Bilanço kartında bilinçli olarak duruyor: "gelir beklentisi 2 milyar dolar" cümlesinin anlamı, şirketin 20 milyar mı yoksa 2 trilyon mu değerinde olduğunu bilmeden eksik kalır.