Temel Kavramlar
Temel3 Dk Okuma
Endeks Nedir?
S&P 500 dediğimiz sayı nereden geliyor ve neden Dow Jones'tan farklı davranıyor.
"Piyasa bugün %1 yükseldi" cümlesindeki piyasa bir endekstir. Endeks, bir grup hissenin toplu hâlde nasıl hareket ettiğini tek bir sayıya indirir. Kendisi alınıp satılamaz — bir hesaptır, bir ürün değil.
Dört Büyük ABD Endeksi
| Endeks | İçinde ne var | Ağırlıklandırma | Neyi anlatır |
|---|---|---|---|
| S&P 500 | En büyük 500 ABD şirketi | Piyasa değeri | ABD borsasının geneli |
| Nasdaq 100 | Nasdaq'ın en büyük 100 finans dışı şirketi | Piyasa değeri | Teknoloji ağırlıklı büyüme |
| Dow Jones | 30 seçilmiş şirket | Fiyat | Tarihsel gösterge; dar |
| Russell 2000 | 2000 küçük şirket | Piyasa değeri | Küçük ölçek, iç ekonomi |
Ağırlıklandırma Neden Önemli
Bu, endeksler arasındaki en büyük ve en az fark edilen ayrımdır.
Piyasa değeri ağırlıklı endekste büyük şirket çok, küçük şirket az etkiler. S&P 500'de en büyük birkaç şirket endeksin üçte birinden fazlasını taşıyabilir. "500 şirkete yatırım yapıyorum" cümlesi bu yüzden göründüğü kadar çeşitlendirilmiş değildir.
Fiyat ağırlıklı endekste — ki bugün yalnızca Dow böyledir — hisse fiyatı yüksek olan şirket daha çok etkiler. Şirketin büyüklüğüyle ilgisi yoktur. 500 dolarlık bir hisse, 50 dolarlık bir hisseden on kat fazla etkiler; ikincisi on kat daha büyük bir şirket olsa bile. Bu yöntemin tek gerekçesi 1896'da hesap makinesi olmamasıdır.
Endekse Nasıl Yatırım Yapılır
Endeksin kendisi alınamadığı için onu birebir kopyalayan fonlar kullanılır:
- SPY → S&P 500
- QQQ → Nasdaq 100
- DIA → Dow Jones
- IWM → Russell 2000
Bunlar ETF'tir. Ayrıntı: ETF Nedir?
Endekse Girmek ve Çıkmak
Endeksler durağan değildir. Bir şirket kurallara uymaz hâle gelirse çıkarılır, yerine yenisi alınır. Endekse giriş haberi genellikle hisseyi yükseltir — çünkü o endeksi izleyen bütün fonlar o hisseyi almak zorundadır. Bu, şirketin işiyle ilgisi olmayan, tamamen mekanik bir alım dalgasıdır.
Bu Sitede Nerede Görürsün
Ana sayfanın yan kolonunda dört endeks kartı ve her birinin gün içi grafiği durur. Piyasalar ekranında endeksler, sektörler ve tahvil faizleri bir arada; Piyasa Genişliği kartı da endeksteki şirketlerin kaçının artıda kaçının ekside olduğunu gösterir.