Makro ve Merkez Bankası
İleri4 Dk Okuma
Sektör Rotasyonu Nedir?
Paranın borsadan çıkmadan sektör değiştirmesi — ve bunun ekonomik döngüyle ilişkisi.
Bir gün endeks yatay kapanır ama içeride büyük bir hareket olmuştur: bankalar %3 yükselirken teknoloji %3 düşmüştür. Piyasadan para çıkmamıştır, yer değiştirmiştir. Buna sektör rotasyonu denir ve makro yazılarının portföye bağlandığı yer burasıdır.
İki Aile: Döngüsel ve Savunmacı
Rotasyonun tamamı tek bir ayrım üzerine kuruludur:
Döngüsel sektörler ekonomiyle birlikte nefes alır. İnsanlar iyi hissettiğinde araba alır, tatile çıkar, ev yeniler. Bankalar da kredi büyümesinden ve faiz farkından kazanır. Bu sektörler büyüme dönemlerinde endeksten hızlı yükselir, yavaşlamada hızlı düşer: sanayi, tüketici isteğe bağlı, finans, enerji, malzeme.
Savunmacı sektörler döngüden az etkilenir. Resesyonda da elektrik faturası ödenir, ilaç alınır, deterjan tükenir. Yavaşlamada endeksten iyi, coşkuda endeksten kötü performans gösterirler: temel tüketim, sağlık, kamu hizmetleri (utilities), telekom.
Faiz Neden Bu Kadar Belirleyici
Yukarıdaki örneğin son satırı en önemlisidir. Bir şirketin değeri, gelecekte üreteceği nakdin bugüne indirgenmiş hâlidir. İndirgeme oranı faizdir.
Kârının büyük kısmı yakın gelecekte olan bir şirket (olgun bir banka, bir market zinciri) faiz değişiminden az etkilenir. Kârının büyük kısmı uzak gelecekte beklenen bir şirket (henüz kâr etmeyen bir büyüme hissesi) çok etkilenir — çünkü uzak nakit, yüksek faizle indirgendiğinde çok daha az eder.
Bu yüzden faiz beklentisi değiştiğinde rotasyon neredeyse mekanik olur. Getiri eğrisi ve şahin/güvercin yazılarındaki her sinyalin borsadaki karşılığı önce burada görülür.
Döngünün Dört Evresi
Klasik model şudur — bir kural değil, bir çerçeve:
| Evre | Ekonomi | Öne çıkan |
|---|---|---|
| Erken toparlanma | Dipten dönüş, faiz düşük | Finans, tüketici isteğe bağlı |
| Genişleme | Büyüme hızlı, faiz artıyor | Teknoloji, sanayi |
| Zirve / yavaşlama | Enflasyon yüksek, faiz tepede | Enerji, malzeme |
| Daralma | Yavaşlama, faiz inmeye başlar | Temel tüketim, sağlık, kamu hizmetleri |
Rotasyonu Görmek
Rotasyonun en pratik göstergesi piyasa genişliğidir: endeks yükselirken kaç hisse artıda? Endeks %1 yükselirken bileşenlerin yalnızca %35'i artıdaysa, yükseliş birkaç büyük isimden geliyordur ve içeride para başka yöne akıyordur.
İkinci gösterge sektör performanslarının birlikte hareket etmemesidir. Panikte her şey birlikte düşer (korelasyon 1'e gider); sağlıklı bir rotasyonda ise bazıları yükselirken bazıları düşer.
Bu Sitede Nerede Görürsün
Bu ekranların üçü doğrudan bu konuyu okur:
- Piyasalar ekranındaki piyasa genişliği çubuğu, endeksin içinde kaç hissenin artıda olduğunu söyler — rotasyonun en hızlı okunan işareti.
- Şirketler dizinindeki sektör filtreleri, aynı günün hareketini sektör sektör karşılaştırmanı sağlar.
- Makro ekranındaki faiz ve enflasyon serileri, rotasyonun sebep tarafını verir; sonucu piyasalarda görürsün.