Makro ve Merkez Bankası
İleri4 Dk Okuma
Getiri Eğrisi ve Tersine Dönmesi
Kısa vadeli faizin uzun vadeliyi geçmesi — piyasanın bilinen en eski resesyon sinyali ve neden hemen çalışmadığı.
Normal bir dünyada parayı uzun süre bağlamak daha çok kazandırır: 10 yıllık tahvil, 2 yıllıktan yüksek faiz öder. Bunun sebebi basittir — on yıl boyunca ne olacağını kimse bilmez ve o belirsizliğin bir bedeli vardır.
Bazen bu ters döner. Kısa vadeli faiz uzun vadeliyi geçer. Bu, tahvil piyasasının söylediği en dikkat çekici cümledir ve son elli yılda hemen her ABD resesyonundan önce görülmüştür.
Neden Ters Döner
İki uç iki farklı şeyi fiyatlar. Faiz ve tahvil yazısı mekaniği anlatıyor; burada önemli olan şu ayrım:
- Kısa uç (2 yıl) Fed'in bugünkü ve yakın gelecekteki politika faizini yansıtır. Enflasyonla mücadele için faiz yükseltiliyorsa kısa uç yükselir.
- Uzun uç (10 yıl) ekonominin uzun vadeli büyüme ve enflasyon beklentisini yansıtır. Piyasa yavaşlama bekliyorsa uzun uç düşer.
Tersine dönme bu ikisinin aynı anda olmasıdır: Fed bugün sıkıyor, piyasa yarın yavaşlama bekliyor. Eğri "bu sıkılık uzun süre taşınamaz, sonunda faiz indirilecek" diyor demektir.
Bu farka piyasa dilinde 2s10s denir ve bu yazının glifi de odur.
Sinyalin Gerçek Sicili
Tersine dönmenin ünü boşuna değildir: 1970'lerden bu yana ABD'deki her resesyondan önce eğri ters dönmüştür. Ama iki uyarıyla:
Gecikme uzundur ve değişkendir. Tersine dönme ile resesyonun başlangıcı arasında geçen süre tarihsel olarak 6 ile 24 ay arasında değişmiştir. "Eğri ters döndü, satalım" kararı bir yıldan uzun süre yanlış görünebilir — ve o süre boyunca borsa yükselmeye devam edebilir.
Düzelme de bir sinyaldir. Eğrinin terslikten normale dönmesi (re-steepening) çoğu zaman resesyonun hemen öncesine denk gelir, çünkü düzelme genelde kısa ucun düşmesiyle, yani Fed'in indirime başlamasıyla olur. Faiz indirimi bir kutlama sebebi gibi görünür ama sebebini de hatırlamak gerekir.
Hangi Fark Bakılır
Tek bir "getiri eğrisi" yoktur; hangi iki vadenin karşılaştırıldığına göre farklı sinyaller çıkar:
| Fark | Ne yansıtır | Özelliği |
|---|---|---|
| 2s10s | Politika beklentisi ile büyüme beklentisi | En yaygın anılan |
| 3ay-10y | Bugünkü para maliyeti ile büyüme | Akademik çalışmalarda daha güçlü |
| 5s30s | Uzun vadeli enflasyon beklentisi | Politikadan az etkilenir |
İkisinin aynı anda ters olması sinyali güçlendirir; yalnızca birinin ters olması çoğu zaman teknik bir sebepten kaynaklanabilir.
Borsaya Etkisi
Ters eğri bankalar için doğrudan bir sorundur: banka kısa vadeden borçlanıp uzun vadeye kredi verir, yani farktan yaşar. Fark negatife dönünce iş modeli sıkışır.
Geri kalan sektörler için etki dolaylıdır ve sektör rotasyonu yazısının konusudur: yavaşlama beklentisi parayı döngüsel sektörlerden savunma sektörlerine kaydırır.
Bu Sitede Nerede Görürsün
Piyasalar ekranındaki tahvil faizleri şeridi 2, 5, 10 ve 30 yıllık getirileri yan yana verir — eğrinin şeklini oradan doğrudan okuyabilirsin: kısa vadeli oran uzun vadeliden yüksekse eğri terstir. Veriler FRED'den gelir ve yayın gecikmesi künyesinde yazılıdır. Makro ekranında da faiz serilerinin zaman içindeki seyri durur.